Ιστορία του Βωξίτη

1924

Οι πρώτες μεταλλευτικές έρευνες στην περιοχή Οίτης -Γκιώνας- Παρνασσού φέρνουν στο φως τα πρώτα κοιτάσματα «πτωχού σιδηρομεταλλεύματος».

1927

Τα κοιτάσματα αυτά αναγνωρίζονται επίσημα ως βωξίτης.

1933-4

Ιδρύεται η ΑΕΜ Βωξίται Παρνασσού για την εκμετάλλευση του βωξίτη από τους Ευριπίδη Μαυρομμάτη και τους αδελφούς Ηλία και Γιώργο Ηλιόπουλο, στην οποία, πέντε χρόνια μετά, προσχωρεί και ο τρίτος αδελφός, Αθανάσιος Ηλιόπουλος.

1935

Πρώτο συμβόλαιο συνεργασίας της εταιρείας με την γαλλική Lafarge, προβλέπει την πώληση του ελληνικού βωξίτη για την παραγωγή αλουμινούχων τσιμέντων.

1936

Υπογράφονται συμβόλαια συνεργασίας για την πώληση του ελληνικού βωξίτη σε βρετανικές, σκανδιναβικές και ελβετικές επιχειρήσεις.

1938

Η παραγωγή βωξίτη στα μεταλλεία Παρνασσού-Γκιώνας φτάνει από 10.000 τους 180.000 τόνους μέσα σε μια χρονιά. Κατασκευάζεται σύστημα εναέριας μεταφοράς του βωξίτη μήκους 15 χλμ. από τα μεταλλεία στο λιμάνι της Ιτέας, για φόρτωση σε πλοία.

1941

Οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής εξαναγκάζουν την ΑΕΜ Βωξίται Παρνασσού σε πώληση των μεταλλείων της στη γερμανική Hansa Leichtmetall Aktien Gesellschaft.

1950

Με τη λήξη της γερμανικής κατοχής, η εταιρεία απαιτεί την ανάκτηση των μεταλλείων της, που έχουν περάσει στο Δημόσιο ως «λεία πολέμου».

1952

Κατόπιν συμβιβασμού, το ελληνικό δημόσιο εκμισθώνει στην εταιρεία τα πρώην δικά της μεταλλεία, και ξεκινά ουσιαστικά η πρώτη επαναλειτουργία τους μεταπολεμικά.

1963

Υπογραφή 30ετούς συμβολαίου της Βωξίται Παρνασσού για προμήθεια βωξίτη στο νέο εργοστάσιο της Αλουμίνιον της Ελλάδος (Pechiney).

1967

Μετατόπιση του κέντρου βάρους των βωξιτικών αποθεμάτων από τον Παρνασσό στη Γκιώνα υπαγορεύουν τη μεταφορά του επιχειρηματικού κέντρου της εταιρείας από τα Τοπόλια στο 51ο χλμ. Ε.Ο. Λαμίας-Άμφισσας.

Ιστορία του Vagonetto

1967

Μία από τις στοές που διανοίγεται για την υπόγεια εκμετάλλευση του βωξίτη είναι η στοά 850, αριθμός που, κατά τη μεταλλευτική πρακτική, υποδηλώνει το υψόμετρό της από την επιφάνεια της θάλασσας. Βρίσκεται στην περιοχή της Γκιώνας.

1972

Σταματά η λειτουργία της στοάς 850, καθώς το συγκεκριμένο κοίτασμα βωξίτη «εξοφλείται», στη μεταλλευτική ιδιόλεκτο, δηλαδή εξαντλείται, και η στοά κλείνει.

1998

Η εταιρεία που ανέδειξε τον βωξίτη της περιοχής αναλαμβάνει το έργο της μετασκευής της ανενεργής για περισσότερο από μία εικοσιπενταετία στοάς, σε επισκέψιμο τουριστικό και εκπαιδευτικό προορισμό, επιθυμώντας να αναδείξει τόσο την ιστορία του βωξίτη όσο και να αποτίσει φόρο τιμής στους μεταλλωρύχους της Φωκίδας.

2003

Τον Σεπτέμβριο ανοίγει τις πύλες του στο κοινό το «Vagonetto-Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας», αφού έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες μετασκευής και έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Το τρενάκι που χρησιμοποιούσαν οι μεταλλωρύχοι για τη μεταφορά του βωξίτη γίνεται το μεταφορικό μέσο των επισκεπτών στον τόπο εκκίνησης της περιπατητικής διαδρομής τους στην ιστορία του βωξίτη.

2008

Εγκαινιάζεται το ψηφιακό σύστημα ξενάγησης σε έξι γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά) κατά το πρότυπο Μουσείων όπως του Λούβρου, του Βατικανού και του Μητροπολιτικού της Νέας Υόρκης. Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και την Ελλάδα.

2009

Εγκαινιάζεται η νέα Διαδραστική Πτέρυγα Ψηφιακής Τεχνολογίας που αποτελείται από τρεις νέες αίθουσες που αξιοποιούν την ψυχαγωγική διάσταση της ψηφιακής τεχνολογίας μαζί με την παιδαγωγική. Η ξενάγηση είναι και εδώ διαθέσιμη σε έξι γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά) και το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και την Ελλάδα.